Trening Umiejętności Społecznych jako dziecięcy kapitał

W świecie, który zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej, coraz częściej mówi się o tym, że to nie tylko wiedza i dobre oceny będą decydowały o przyszłości naszych dzieci. Ogromne znaczenie mają dziś umiejętności społeczne – nazywane również kompetencjami miękkimi.
Ale co tak naprawdę kryje się pod tym pojęciem?
To między innymi umiejętność skutecznej komunikacji, współpracy z innymi, poczucie odpowiedzialności, elastyczność, kreatywność, radzenie sobie ze stresem czy zdolność rozpoznawania i wyrażania emocji. To właśnie te kompetencje pomagają dziecku budować relacje, odnaleźć się w grupie, rozwiązywać konflikty i lepiej rozumieć siebie oraz innych ludzi.
Uważam, że kompetencje społeczne są dziś jednym z najważniejszych „kapitałów” na przyszłość. Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Harvarda, Fundację Carnegie oraz Centrum Badawcze Stanforda wykazały, że aż 85% sukcesu zawodowego wynika z dobrze rozwiniętych umiejętności miękkich i interpersonalnych, a jedynie 15% z kompetencji twardych, czyli stricte zawodowych.
To pokazuje bardzo wyraźnie, że przyszłość dzieci nie buduje się wyłącznie na wiedzy szkolnej. Buduje się ją przede wszystkim na relacjach, poczuciu własnej wartości, umiejętności współpracy i radzenia sobie z emocjami.
Dziecko, które potrafi powiedzieć:
🟡 „jest mi trudno”,
🟡 „potrzebuję pomocy”,
🟡„nie zgadzam się”,
🟡 „czuję złość”,
ma większą szansę na budowanie zdrowych relacji i lepsze funkcjonowanie w dorosłym życiu.
Z kolei dzieci, które nie nauczą się rozumienia własnych emocji, empatii wobec siebie i innych czy bezpiecznego wyrażania napięcia, mogą w przyszłości zmagać się z wieloma konsekwencjami psychologicznymi i fizjologicznymi. Trudności w relacjach, wycofanie społeczne, niska samoocena, przewlekły stres czy problemy z regulacją emocji bardzo często mają swoje źródło właśnie w dzieciństwie.
Warto również pamiętać, że trudności społeczne nie dotyczą wyłącznie dzieci nieśmiałych czy mających problemy w nauce. Bardzo często dotyczą także dzieci ambitnych, wysoko funkcjonujących i osiągających świetne wyniki szkolne.
Dzieci, które wkładają ogromny wysiłek w realizację swoich szkolnych celów, często koncentrują całą swoją wartość na ocenach i osiągnięciach. Jednocześnie może brakować im poczucia akceptacji ze strony rówieśników, bliskich relacji, doświadczeń związanych ze współpracą, ale także przeżywania sukcesów i porażek na polach innych niż szkolne.
Nie każde dziecko, które dobrze się uczy, czuje się dobrze emocjonalnie. Czasem za perfekcjonizmem, wysokimi wymaganiami wobec siebie czy potrzebą ciągłego osiągania sukcesów kryje się lęk przed odrzuceniem, samotność lub trudność w budowaniu relacji.
Dlatego tak ważne jest, aby wspierać dzieci nie tylko w rozwoju intelektualnym, ale również emocjonalnym i społecznym. Dziecko potrzebuje nie tylko wiedzieć, jak rozwiązać zadanie matematyczne, ale także jak poradzić sobie z krytyką, konfliktem, stresem czy poczuciem odrzucenia.
Treningi Umiejętności Społecznych nie są więc „dodatkowymi zajęciami”. To inwestycja w rozwój dziecka. To przestrzeń, w której dzieci uczą się rozpoznawania emocji, komunikacji, współpracy, stawiania granic, empatii i budowania poczucia sprawczości.
Podczas zajęć TUS dzieci zdobywają coś znacznie ważniejszego niż gotowe odpowiedzi. Uczą się rozumieć siebie. A dziecko, które rozumie siebie, łatwiej odnajduje się w świecie.
Największym kapitałem, jaki możemy dać dzieciom, nie są wyłącznie osiągnięcia i sukcesy. Jest nim umiejętność tworzenia zdrowych relacji, odwaga do wyrażania siebie i poczucie, że są ważne dokładnie takie, jakie są.
Monika Molka
Założycielka Tusy.org